Coach uit Tibet
Laat ik vooropstellen dat ik geen boeddhist ben, maar wel heel veel belangstelling heb voor deze wereldgodsdienst die eigenlijk helemaal geen godsdienst is. Zodoende heb ik vorige week in Amsterdam een lezing van Namkha Rinpoche bijgewoond. Hij is een boeddhistisch leraar uit Tibet, die thans in Zwitserland woont en werkt. Hij werkt met groepen en individuen, dus wij zouden tegenwoordig zeggen dat hij een coach is. De aankondiging van deze lezing trok sterk mijn aandacht, met name door het citaat dat er bij stond:
Als een probleem opgelost kan worden, waarom zouden we ons dan opwinden? En als het niet opgelost kan worden, waarom zouden we er nog over treuren? – Shantideva, Het pad van de Bodhisattva
De lezing ging over het omgaan met negatieve emoties. In de klassieke tekst ‘Het pad van de Bodhisattva’ leert Shantideva ons hoe we ons niet mee moeten laten slepen door onze negatieve gedachten. Door geduld, compassie en tevredenheid (contentment was de Engelse term) te beoefenen kunnen we onszelf en de anderen om ons heen meer geluk brengen, stond er in de aankondiging.
Het ware geluk
Op speelse wijze deed Namkha Rinpoche zijn verhaal voor de vuist weg. Eigenlijk ging het erover dat we zelden echt gelukkig zijn. Boeddhisten noemen dat met een groot woord lijden. Hierin spelen de negatieve emoties een belangrijke rol. Van het boeddhisme nu kunnen we leren wat de oorzaak is van al dat lijden, en hoe je die weg kunt nemen.
Het principe blijkt dan heel simpel te zijn, maar het uitvoeren ervan in de praktijk van het dagelijks leven een enorme uitdaging. Het punt is dat wij zo verlangen naar geluk. Of je nou Tibetaan bent, of Nederlander, we willen allemaal eigenlijk hetzelfde, namelijk gelukkig zijn. We verlangen allemaal hartstochtelijk naar het ware geluk.
En juist dat maakt ons steeds ongelukkig! We zijn altijd maar bezig iets of iemand na te jagen, en pas als we dat hebben, denken we gelukkig te zullen zijn. Daarom zijn we bijvoorbeeld altijd zo druk, druk, druk bezig veel geld te verdienen. Bezig een groter huis in een betere buurt te willen. Bezig naar een nog mooiere geliefde te verlangen. En een nog indrukwekkendere auto voor de deur. Het is nooit goed genoeg, en zolang het niet goed genoeg is zijn we nog niet gelukkig. Want gelukkig zullen we pas zijn als we nog meer verdienen, etc.
De grote valkuil
Nu mag iedereen van Namkha, en zeker ook van mij, zoveel verdienen als hij of zij maar wil. En ik gun ook iedereen dat heerlijke huis en die prachtige geliefde en die imposante auto, of wat dan ook. Want daar gaat het dus niet om. Wel gaat het om de hardnekkige overtuiging dat zij ons gelukkig zullen maken. Dat is de grote denkfout die wij steeds maken! Ook ik trap meestal weer vrolijk in deze valkuil.
Met andere woorden, doe wat je doet, bezit wat je bezit, streef naar wat dan ook, maar denk nooit dat je er gelukkig van zult worden. Integendeel, het najagen en het beschermen ervan houdt je juist ongelukkig. Kortom, als je geen geluk meer nastreeft, dan bèn je gelukkig. In de woorden van Namkha Rinpoche:
When you don't want any happiness, you don't have any suffering; when you don't have any suffering, then you are happy!
Levenskunst - kan het echt zo simpel zijn?




