“If your mind is operating in an intelligent way,
after a while you notice that there is pleasure in your brain,
as though the cells themselves were having orgasms.”
A.H. Almaas, Brilliancy - the essence of intelligence, p.99
Dit is deel 3 van een vierdelig artikel over de belangrijke spirituele leraar A.H. Almaas en diens ‘Diamond approach’. Deel 1 vormde de inleiding op Almaas als leraar, en deel 2 op diens ‘Diamond approach’. Na dit derde deel volgt nog een afsluitend deel met leestips voor wie zich verder wil verdiepen. Maar nu eerst zijn lezing in Amsterdam over de essentie van intelligentie.
De ‘Brilliancy’ lezing in Amsterdam
Lang niet alles van wat ik hierboven heb geschreven over Almaas wist ik op het moment dat ik op 7 juni j.l. met een open geest en hart de Aula van de Vrije Universiteit betrad. Het was er behoorlijk druk in de hal, en de zaal zat al aardig vol toen ik er naar binnen ging. Van foto’s herkende ik Almaas, rustig en zonder enig vertoon zittend aan de zijkant van de zaal, waar wat bekenden hem kwamen begroeten. Eveneens opvallend was het ontbreken van enige vorm van ‘hofhouding’ om ‘de goeroe’ heen, wat je meestal bij dit soort leraren en evenementen ziet.
Na kort te zijn ingeleid nam Almaas plaats op een stoel op het toneel. Hij begon te zeggen dat hij graag wilde beginnen met een gezamenlijke stiltemeditatie, m.i. een goede gewoonte om een breuk te maken met het gedoe en gepraat van alledag.
Wat langzaam en improviserend op gang komend, leidde hij zijn onderwerp in met de vraag wat de gewone alledaagse betekenis is van intelligentie. Daarin onderscheiden we tegenwoordig vele vormen van intelligentie, zoals analytische intelligentie, emotionele intelligentie, sociale intelligentie, etcetera. Bovendien meten we ze ook nog op verschillende wijzen, met IQ’s, EQ’s en wellicht andere quotiënten. Meestal zeggen we van activiteiten, zoals denken, of onderzoek, dat ze al dan niet of in bepaalde mate intelligent zijn. Intelligentie is hier dus een eigenschap van gedrag en vooral ook van de producten van dat gedrag. Briljante oplossingen, vaak gekenmerkt door hun compleetheid, elegantie, eenvoud, effectiviteit en efficiëntie. Zij geven je het gevoel van perfectie en verwijzen naar de oorspronkelijke eenheid en heelheid, door hun integrale respons op uitdagende situaties.
De essentie van intelligentie
Maar wat is nu precies de kern of essentie van al die gedragingen en hun producten? De verschillende wetenschappen hebben geen antwoord op die vraag, versnipperd en onderling verdeeld als ze eveneens zijn. Almaas zegt zelf geen wetenschapper te zijn, en zeker geen neurowetenschapper, maar een spiritueel leraar. Daarom kiest hij een radicaal ander uitgangspunt. Helemaal in zijn element gekomen, letterlijk en figuurlijk, geeft hij vervolgens een levendige beschrijving van zijn spirituele ervaringen, van zijn eigen realisaties, van het diep doorleven van de essentie, van het zijn zelf. Volgens Almaas heeft het zijn vele kwaliteiten, de essentie evenzovele aspecten, wat nadrukkelijk iets anders is dan gevoelens of emoties van mensen (zielen, psyches). Zijnskwaliteiten blijken gemakkelijker toegankelijk te zijn dan de pure zijnsgrond zelf. Deze aspecten zijn allemaal zichtbaar, proefbaar als intens licht, helder lichtgevend. Essentie straalt, het is dus de essentie die briljant is. Alles wat we zoal intelligent noemen, komt uit die briljantie, uit die luminescentie voort.
En omdat het hier om iets echt transpersoonlijks gaat, maakt Almaas expliciet onderscheid tussen de woorden brilliance, die bijvoorbeeld van mij persoonlijk is, en brilliancy, die universeel, een zijnskwaliteit of een aspect van de essentie is. Zo kunnen we in en door intelligente mensen, mensen met een bepaalde vorm van brilliance, de eigenlijke oerstraling, brillancy, die door hen heen stroomt, leren zien. Volgens Almaas stroomt die door hun hersens, door hun hart, of door hun lichaam heen. En dit creëert op het fysieke, lichamelijke niveau meer en nieuwe verbindingen in de hersenen, ook als je ouder wordt. Dat is dus heel praktisch voor het dagelijks leven. Zij maakt ons mensen op een plezierige wijze heel effectief en efficiënt, vervult ons met vreugde en de wereld met schoonheid. Spiritualiteit is hier dus niet gescheiden van het alledaagse leven; integendeel, zij is er juist onlosmakelijk mee verbonden. Zij maakt het leven vollediger.
Toen hij klaar was met zijn verhaal, kreeg de zaal nog ruimschoots de gelegenheid hem vragen te stellen. En ook op de wat meer kritische vragen ging hij heel speels en serieus tegelijk in, precies wat je van een intelligent en wijs mens mag verwachten. Deze interactie met het publiek vormde een mooie afsluiting van een voor mij verrijkende ervaring.
(Wordt vervolgd.)

Hallo Lucas,
Mooi verslag. Uit uw/jouw verslag komt Almaas als een integer mens naar voren.
Onlangs heb ik het boek 'Het nu van moment tot moment' gelezen en ik ben onder de indruk van zijn gestructureerde denkwijze.
Zelf heb ik een aantal blogs over hem geschreven (http://loekbergman.nl/blogs_in_Dutch) en alhoewel ik zijn doel niet deel en kritiek op zijn denken heb, bewonder ik zijn scherpte en eerlijkheid zeer.
Met vriendelijke groet,
Loek Bergman
Geplaatst door: Loek Bergman | 23 juli 2010 om 10:15