Naast varen is muziek een van mijn echte passies. Het mooiste is dan zelf muziek maken, vooral samen met anderen. Maar een goede tweede is het bijwonen van een live concert. Van bijvoorbeeld The Police in een groot stadion, of liever nog een klein intiem huisconcert.
Vorige week had ik het grote plezier en voorrecht een huiskamerconcert te mogen bijwonen bij onze goede vrienden Barend en Christine. Daar trad de alom geprezen Bulgaarse pianiste Marietta Petkova op met nieuw repertoire, dat nog in ontwikkeling is. Ze noemt zulke concerten in kleine kring haar kleurenlaboratorium, try outs zeg maar. Normaal speelt ze in grotere zalen, en bijvoorbeeld op zondag 20 april 2008 staat ze weer in het Concertgebouw. Ze speelt dan ongetwijfeld een van de stukken waarmee ze nu experimenteerde.
Marietta speelt zo geïnspireerd en intens, en dat met schijnbaar het grootste gemak. Heel natuurlijk, alsof ze deze stukken al jaren speelt, speelde ze voor het eerst voor publiek werken van Scarlatti, Händel, en zes pianostukken van Rachmaninov, uit zijn Etudes Tableaux. Zo verschillend als ze waren, werden ze alle acht door haar even subliem gespeeld. Toch sprongen twee ervan er nu al duidelijk uit. Die speelde ze op ons verzoek als toegift nog een keer. Voor de liefhebbers, dat waren Rachmaninov’s pianotranscripties van een vioolstuk van Bach (BWV 1006 als ik het wel heb) en van een wiegelied van Tsjaikovski. De tweede keer klonk het nog mooier dan de eerste.
Alles is altijd nieuw voor een musicus
Het bijzondere van zo’n huisconcert is niet alleen de nabijheid van de voelbare muziek, maar ook van de pianiste, die zo’n drie meter van me af zat. En die dan ook wat over haar muziek en haar manier van werken vertelde. Zo zei ze onder andere dat voor een professioneel musicus elk muziekstuk altijd weer nieuw is. Ze onderkende daarbij drie varianten.
Ten eerste, als ze aan een bekend klassiek stuk begint is het voor haar helemaal nieuw. Ook al heeft ze het in haar leven al duizend keer gehoord, en in vele interpretaties. Echt helemaal nieuw. Dat geldt ten tweede natuurlijk ook voor een modern muziekstuk, dat ze nog nooit heeft horen spelen. Dat kan alleen maar nieuw voor haar zijn. Maar zelfs bij de derde variant, bij een klassiek stuk dat ze zelf vroeger ook al op haar repertoire had staan, moet ze weer helemaal opnieuw beginnen. Alsof ze de noten voor het eerst ziet, en de klanken voor het eerst hoort.
Levenskunstenaars en kunstenaars
Dat trof mij zo, dat ik gelijk dacht, natuurlijk, zo gaat dat bij echte kunstenaars. Alles is altijd weer nieuw, in het hier en nu. De kracht van het nu, zoals Eckhart Tolle dat zo treffend noemt. En hun blik dus altijd weer fris en helemaal onbevooroordeeld. Dat is een van de geheimen van de kunstenaar. Dat is dus ook een van de geheimen van de levenskunstenaar, dacht ik. Aandacht en concentratie, hier en nu. Blijf wakker, kijk en luister met volle aandacht en nieuwsgierigheid naar de mensen en de dingen om je heen. Je voelt je dan een levenskunstenaar, en alles gaat bruisen en glanzen! Alles wordt één groot spel.
Alleen zo kun je volgens mij zo ontroerend mooi spelen als Marietta.
Herken je dat? Heb je opmerkingen? Of een vraag?
Reacties