Vorige keer besprak ik een vijftal coaching stijlen die ook in min of meerdere mate toepasbaar zijn door managers en opvoeders. Zoals ik al schreef, deze stijlen pas ik zelf ook allemaal toe in mijn coachingpraktijk, al naar gelang de cliënt en zijn of haar situatie. Van die stijlen is de transformationele coaching stijl mijn favoriete stijl, omdat die de cliënt het meest tot zijn of haar eigen recht laat komen. De transformatie bij de cliënt schuilt hem dan in het meer gehoor gaan geven aan je eigen kompas in plaats van steeds alleen maar te doen wat anderen van je willen. Maar let wel, de kunst is om dit te doen terwijl je in verbinding blijft met die ander!
Een pionier in coaching
Onlangs gaf Sir John Whitmore voor de bij de NOBCO aangesloten coaches een zeer heldere presentatie over deze transformationele coaching stijl. Het mooie was bovendien dat hij daarbij altijd blijft uitgaan van het verbeteren van de prestaties van de coachee (de gecoachte persoon). Sir John is groot geworden in de sportcoaching en is een van de eerste coaches geweest die coaching introduceerden in de zakenwereld. Dat was al eind jaren tachtig, toen er alleen nog maar sportcoaches waren. Al in 1992 verscheen hierover zijn boek ‘Succesvol coachen’, een nog steeds veelgelezen boek over coaching in bedrijven en organisaties. Dat was dus compleet nieuw in die tijd, zeker in Nederland.
Van tennis naar werk naar levenskunst
Later werkte hij ook veel samen met Timothy Gallwey, die bekendheid verwierf met zijn boeken ‘The inner game of tennis’, en later ‘The inner game of work’. Basisidee van deze boeken is dat je zelf je grootste tegenstander bent, door de innerlijke dialogen die je voortdurend met jezelf houdt. Die zijn meestal negatief, wat een groot nadelig effect heeft op je prestaties. Kijk maar eens wat je tegen jezelf zegt als je iets duidelijk fout hebt gedaan. Gallwey leert je onder andere hoe je dit kunt omkeren, een vaardigheid op het gebied van de levenskunst.
Tijdens zijn presentatie liet Sir John een verhelderend filmpje zien waarin twee coaching stijlen in de sport met elkaar werden vergeleken. Eerst zag je een golfcoach die zijn beginnende coachee steeds precies vertelde en voordeed hoe hij zijn golfclub moest vasthouden en hoe hij de bal moest slaan. En die daarna zijn coachee steeds bleef vertellen wat hij allemaal fout deed. Erg frustrerend.
Vervolgens zag je Sir John zelf als coach aan het werk met een andere beginnende golfer. Hij pakte het heel anders aan; hij stelde steeds goede vragen aan zijn coachee. ‘Hoe ging dat, hoe zou je die slag plaatsen op een schaal van 1 tot 10?’ ‘Wat zou je kunnen doen om een betere slag te maken?’ ‘Wat is dan voor jou daarbij de volgende stap?’
Het was natuurlijk geen verrassing te zien en van de twee daarna geïnterviewde coachees te horen dat de tweede veel meer plezier had gehad tijdens de golfles, en bovendien sneller was vooruitgegaan met zijn swing dan de eerste coachee. Maar hoeveel sportinstructeurs werken tegenwoordig op deze manier? Nog steeds niet veel, vrees ik.
De interessantste vraag is natuurlijk: hoe komt het nou dat die tweede stijl zoveel effectiever voor de prestaties en zoveel leuker om te doen is dan de eerste? Daarover ging de rest van zijn presentatie. Dat hele verhaal ga ik hier niet samenvatten, dat zou te lang worden. Ik noem hier alleen de kern van de zaak, en dat zijn de twee principes waarop deze manier van coachen is gebaseerd. Want die werken ook bij het coachend leiding geven en opvoeden.
Coachingprincipe 1 is raising awareness, wat we het beste kunnen vertalen met: het bij de coachee bevorderen van het zelf leren en ontdekken door het zelf te doen, met volle aandacht, nieuwsgierigheid en opmerkzaamheid. Zoals we ooit hebben leren lopen en praten, met vallen en opstaan. Learning by doing. En wie zelf op zo’n ontdekkingstocht gaat, raakt ook steeds meer geïnteresseerd in waar hij of zij mee bezig is, en dus ook sterker gemotiveerd.
Coachingprincipe 2 is generating responsibility. De coachee leert zelf verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar gedrag, en de resultaten daarvan. Verantwoordelijkheid wil dan vooral zeggen: ervoor kiezen je te verbinden met het zelf ondernemen van aktie, besluiten iets te doen (‘the choice to commit to take action’). En we weten allemaal dat hoe meer je zelf te kiezen hebt, hoe leuker het het werk wordt.
Herkenbaar? Of niet? Klik hieronder op 'Reacties' en voeg je waarde toe!
Dit keer echter bleef mijn blik hangen bij de eerste regels van de column van Annemarie van Gaal, sinds kort ook op de televisie. Ze kondigde aan een inzicht met ons te gaan delen, belangrijker dan The Secret, gewichtiger dan een blik juristen en iets waar je meer aan hebt dan alle rapporten van McKinsey bij elkaar. Die kan schrijven, dacht ik, en ik las vol verwachting snel verder.
